close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej
  • DOSTĘP DO RYNKU

  • 1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

    Malezja nie stosuje żadnych barier ograniczających lub blokujących import towarów i usług wyłącznie z Polski. Malezja jest krajem stowarzyszonym w ASEAN. Porozumienie o współpracy pomiędzy krajami UE a ASEAN zostało podpisane w 1980 r. W roku 2003 weszła w życie inicjatywa TREATI (The Trans- Regional EU-ASEAN Trade Initiative), która ma za zadanie dalsze ułatwianie handlu pomiędzy krajami UE a ASEAN. W 2010 r. rozpoczęły się negocjacje umowy o wolnym handlu UE - Malezja. Główne przeszkody jakie napotykają polskie firmy na rynku malezyjskim mają charakter pozataryfowy i wynikają ze specyfiki systemu społeczno – gospodarczego Malezji. Część przetargów nie jest dostępna dla firm pochodzących z innych państw, a w części przetargów mogą wziąć udział jedynie firmy mające status „Bumiputra” (tzw. rdzenna ludność Malezji). W takim wypadku polskie firmy muszą szukać partnerów na terenie Malezji, aby dostarczać swoje produkty na ten rynek.

    Nowopowstały rząd premiera Najiba Razaka podjął już pierwsze kroki zmierzające do liberalizacji gospodarki Malezji. Wśród reform znalazła się liberalizacja dostępu podmiotów zagranicznych i nie-malajskich do 27 podsegmentów usług. Wśród nich znalazły się m.in.:

    • Opieka zdrowotna: usługi weterynaryjne, usługi opieki i rehabilitacji dla dzieci oraz osób starszych i niepełnosprawnych,
    • Turystyka: tematyczne parki rozrywki, centra konferencyjne i targowe, agencje turystyczne, hotele i restauracje, catering,
    • Transport: transport ładunków klasy C tj. ładunków należących do firmy
    • Usługi dla innych firm: outsourcingowe centra przetargowe, regionalne centra dystrybucyjne, centra analityczne i testów produktów, usługi consultingowe.
    • Informatyka: budowa baz danych, przetwarzanie danych, usługi doradcze w zakresie instalacji programów, instalowanie systemów informatycznych i ich serwis, serwis sprzętu komputerowego,
    • Wynajem i leasing: wynajem i leasing statków z załogami z wyjątkiem kabotażu oraz handlu na terenie wód przybrzeżnych Malezji, wynajem statków bez załóg do międzynarodowego transportu morskiego,
    • Usługi sportowe: organizacja wydarzeń sportowych i ich promocja,
    • Usługi wsparcia dla firm transportowych: agencje morskie, morskie usługi ratunkowe.

    Ponadto, częstym problemem są uciążliwe procedury biurokratyczne oraz wymóg posiadania zezwoleń i certyfikatów np.

    • na import mięsa,
    •   posiadanie świadectw „Halal” – w przypadku żywności do bezpośredniego spożycia dla konsumentów muzułmańskich,
    • świadectwo fitosanitarne – przy imporcie żywności, wyrobów kosmetycznych i półwyrobów z przeznaczeniem do ich dalszcego stosowania,
    • rejestracja wyrobów farmaceutycznych i kosmetycznych,
    • holograficzne znakowanie leków,
    • homologacja dla wyrobów przemysłowych dla których zostały opracowane normy malezyjskie.

    2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP.

    Malezja jest jednym z największych importerów siły roboczej w Azji. W 2010 roku w Malezji przebywało 2,1 miliona zagranicznych pracowników (całkowita liczba zatrudnionych pracowników w Malezji wynosiła w 2007 r. 11,4 mln). Spośród migrantów zarobkowych, 36% pracowało w przemyśle, 16% na plantacjach a 15% w budownictwie. Zdecydowana większość z nich obejmowała stanowiska nisko płatne, wykonując mało skomplikowane czynności manualne. Ze względu na tak znaczącą liczbę pracowników zagranicznych rząd Malezji zapowiada wprowadzenie zmian prawnych mających ograniczyć tą liczbę (dotyczy to głównie obywateli Bangladeszu, Pakistanu i Indonezji). Nie należy się spodziewać, iż ograniczenia te będą dotyczyły wysokowykwalifikowanych specjalistów. Malezja w związku z rozwojem gospodarczym i niedostatkiem dobrze wykształconych kadr nadal będzie rynkiem pracy dość przyjaznym dla tzw. ekspatów. W Malezji swoje oddziały ma większość międzynarodowych korporacji, które na kierowniczych stanowiskach zatrudniają obcokrajowców. Malezyjski rynek pracy dla wysoko wykwalifikowanych obcokrajowców jest dosyć atrakcyjny ze względu na relatywnie wysokie zarobki na wysokich stanowiskach zarządczych i specjalistycznych oraz angielskojęzyczne środowisko pracy.

    Rząd Malezji wprowadził jedynie ograniczenia w zakresie automatycznej akceptacji pracowników zagranicznych na stanowiskach zarządczych i specjalistycznych. Wielkość ograniczeń zależy od ilości kapitału wniesionego do przedsiębiorstwa.

    Obywatele polscy mają takie same prawa jak większość obywateli krajów członkowskich UE (z wyjątkiem Wielkiej Brytanii, Holandii, Cypru i Irlandii). Po uzyskaniu zgody na zatrudnienie udzielanej przez Urząd ds. Migracji należy zgłosić się do Ambasady Malezji w Polsce w celu uzyskania wizy RV.

    3. Nabywanie i wynajem nieruchomościObcokrajowcy, bez zgody administracji rządowej, mogą kupować nieruchomości mieszkaniowe (domy i mieszkania) o wartości minimalnej 500.000 ringgitów malezyjskich. Obcokrajowcy mogą ubiegać się o kredyt na zakup nieruchomości w malezyjskich bankach. Nie ma ograniczenia liczby posiadanych nieruchomości. W 2007 r. zniesiono podatek od zysku przy sprzedaży nieruchomości. Obcokrajowcy mogą nabywać nieruchomości na własność jak i użytkowanie wieczyste (99 lat).

    Zagraniczne podmioty gospodarcze mogą posiadać własne zakłady produkcyjne i biura, ale nie mogą ich podnajmować. W przypadku zakupu nieruchomości komercyjnych przeznaczonych na wynajem firma zagraniczna musi praktycznie posiadać partnera o statusie Bumiputra (tzn. należącego do tzw. rdzennej ludności malezyjskiej). W związku z reformami podjętymi w lipcu 2009 r., w miejsce regulatora FIC powstała mniejsza komórka działająca w ramach podlegającego premierowi Wydziału Planowania Gospodarczego (Economic Planning Unit - EPU). Jej zadaniem ma być wydawanie zezwoleń na dokonywanie transakcji nabycia przez obcokrajowców nieruchomości o wartości powyżej 20 mln RM (około 5,5 mln USD). W związku z likwidacją FIC, zagraniczni nabywcy nieruchomości nie będą musieli posiadać zgody przy zakupie nieruchomości komercyjnych i mieszkaniowych (przy zakupach ponad cną minimalną). 

    4. System zamówień publicznych

    Malezyjski system zamówień publicznych jest zdecentralizowany. Jednym z jego priorytetów jest wspieranie lokalnych podmiotów gospodarczych ze szczególnym naciskiem na firmy o statusie Bumiputra czyli należące do tzw. rdzennej ludności malezyjskiej. W związku z powyższym podmioty polskie, które zamierzają wziąć udział w przetargach publicznych powinny najpierw poszukać partnera malezyjskiego, uprawnionego do wzięcia udziału w przetargu.

    Wyróżnia się trzy rodzaje postępowań w zamówieniach publicznych tj. zamówienia z wolnej ręki (do 50.000 MYR), zapytanie o cenę (od 50.001 do 200.000 MYR) oraz przetargi publiczne (powyżej 200.000 MYR). W przypadku przetargów skierowanych tylko do podmiotów lokalnych czas na złożenie ofert wynosi 21 dni. W przypadku przetargów skierowanych do podmiotów zagranicznych (znikoma ilość) czas na złożenie ofert wynosi 56 dni. O przetargach skierowanych do podmiotów zagranicznych informowane są przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Malezji.

    5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej 

    Według rankingu Wall Street Journal (2010 Index of Economic Freedom) dla krajów azjatyckich Malezja znalazła się wśród krajów o dość dobrym prawnym zabezpieczeniu własności prywatnej. Problemem są braki w niezależności sądów i ich opieszałość oraz masowe podrabianie znaków towarowych. Malezja uplasowała się na 59 miejscu na świecie i na 9 miejscu w rejonie Azji i Pacyfiku.

    Ochrona własności intelektualnej w Malezji obejmuje patenty, znaki towarowe, wzory przemysłowe, prawa autorskie, zastrzeżenia geograficzne i wzory użytkowe. Malezja jest członkiem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) oraz sygnatariuszem Konwencji Paryskiej i Berneńskiej określających prawa własności intelektualnej. Ponadto, Malezja jest sygnatariuszem Porozumienia o Aspektach Handlowych Praw Własności Intelektualnej (TRIPS) podpisanego pod auspicjami Światowej Organizacji Handlu (WTO). Ustawa o Patentach (Patent Act) z 1983 roku oraz przepisy wykonawcze z 1996 roku określają zasady ochrony patentowej w Malezji. Podmiot zagraniczny może wnioskować do Urzędu Patentowego Malezji wyłącznie za pośrednictwem zarejestrowanego agenta, działającego w imieniu tej osoby.

    Ochrona znaku towarowego uregulowana jest w Ustawie o Znakach Towarowych (Trade Marks Act) z 1976 roku. Okres ochrony znaku towarowego wynosi 10 lat , może zostać odnowiony na okres kolejnych 10 lat każdorazowo, po upływie tego okresu. Właściciel znaku towarowego lub znaku usługi ma prawo do przekazania (zbycia) wynikających z tego praw, pod warunkiem zawarcia umowy licencyjnej. Zagraniczna osoba fizyczna lub prawna może wnioskować do Urzędu Patentowego Malezji wyłącznie za pośrednictwem zarejestrowanego agenta, działającego w imieniu tej osoby.

    Ochrona wzorów przemysłowych określona jest przez Ustawę o Ochronie Wzorów Przemysłowych (Industrial Designs Act) z 1996 roku oraz przepisy wykonawcze z 1999 roku. Wzory przemysłowe mogą zostać zarejestrowane, jeżeli zawierają cechy nowości, nie zawierają wyłącznie opisu sposobu wykonania przedmiotu lub wzoru dla spełnienia wyłącznie określonej funkcji. Ponadto, wzór przemysłowy nie może być zależny od pojawienia się jakiegokolwiek innego wzoru, którego stanowiłby integralną całość.

    Wnioskodawcy zagraniczni, składają wnioski jak wyżej wyłącznie za pośrednictwem osoby posiadającej uprawnienia rejestrowanego agenta wzoru przemysłowego. Wzory przemysłowe podlegają ochronie w okresie wstępnym pięciu lat, z możliwością przedłużenia na dwa kolejne okresy pięcioletnie, zapewniając ochronę na okres 15 lat.

    Ustawa o prawach autorskich (The Copyright Act) z 1987 roku zapewnia ochronę praw autorskich. Ustawa określa rodzaj prac mogących podlegać ochronie, zakres ochrony, oraz sposób jej wykonywania. Nie istnieje rejestracja praw autorskich.

    Ustawa o Wzorach Użytkowych (The Layout Design of Integrated Circuit Act) z roku 2000 zapewnia ochronę wzoru użytkowego pod warunkiem, że jest on dziełem twórczym, powstałym w nieskrępowanych niczym okolicznościach (warunkach). Wzory użytkowe nie podlegają rejestracji. Okres ochronny wzoru użytkowego wynosi 10 lat od momentu rozpoczęcia użytkowania w celach handlowych lub 15 lat w przypadku braku cech handlowej eksploatacji wzoru użytkowego. Prawo do eksploatacji wzoru użytkowego jest zbywalne.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: