close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć
  • INFORMACJE EKONOMICZNE NT. REPUBLIKI FILIPIN

  •  Filipiny

    1. Informacje ogólne

    1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

    Położenie geograficzne:

    Filipiny (oficjalna nazwa: Republika Filipin) są krajem zaliczanym do Azji Południowo Wschodniej, położonym w archipelagu złożonym z ponad 7 tysięcy wysp otoczonych od zachodu Morzem Południowo Chińskim, a od wschodu Morzem Filipińskim, pomiędzy 112° i 127° długości geograficznej wschodniej oraz 4° 23' i 21° 25' szerokości geograficznej północnej. Głównymi wyspami są: na północy - Luzon, w części środkowej – archipelag Visayas i na południu – Mindanao.

    Ludność: 89,7 mln. mieszkańców

    Obszar: 299,76 tys. km2 (łączna długość linii brzegowej wynosi 17,5 tys. km)

    Stolica: Manila

    Język urzędowy: filipiński (oparty na dialekcie tagalog) i angielski

    1.2. Warunki klimatyczne

    Filipiny są krajem o klimacie tropikalnym morskim (zwrotnikowo-monsunowym), z rozróżnialnymi, trzema porami roku. Od listopada do grudnia wieje monsun północno wschodni przynosząc porę suchą i chłodną (średnie temperatury 25,5 ºC). Pomiędzy marcem i majem wieje monsun południowo-zachodni, przynosząc porę suchą i gorącą (średnie temperatury 37 ºC). Od czerwca do października panuje pora deszczowa, z temperaturami ok. 31 ºC. Opady roczne wahają się, w zależności od regionu, od 965 mm na południowym krańcu wyspy Mindanao do 5000 mm w obszarze górzystego wschodniego wybrzeża wysp: Luzon, Samar, oraz północnego krańca Mindanao. Z uwagi na swoje położenie Filipiny nawiedzane są przez 15 - 20 tajfunów rocznie, z których część jest przyczyną poważnych strat materialnych i przypadków śmiertelnych wśród ludności.

    1.3. Główne bogactwa naturalne

    Ziemia uprawna, lasy, bogactwa mineralne. Ziemia uprawna stanowi ponad 30% całego obszaru (tj. 92 tys. km2), lasy – ok. 25% (tj. 72 tys. km2). Ważnym i potencjalnym źródłem energii są źródła termalne i rzeki górskie.

    Z zasobów mineralnych występują: miedź, kobalt, nikiel, złoto, srebro, chromit, gips, gaz ziemny, ropa naftowa, sól, siarka. W mniejszych ilościach także: ołów, rtęć, molibden, cynk, boksyty.

    1.4. System walutowy, kurs i wymiana

    Walutą obowiązującą jest filipińskie peso. 1 peso składa się z 100 sentimo. Wymiany walut zagranicznych można dokonać w bankach lub w kantorach wymiany znajdujących się w kompleksach handlowych i na ulicach dużych miast. 1 PHP = 0.0802 PLN (kurs średni NBP z 03.02.2017).

     

    Uwaga:

     

    01.04.2017 stare banknoty tracą swoją wartość. Wymiany można wykonać do 31.03.2017 w bankach filipińskich oraz w BSP (Bangko Sentral ng Pilipinas).

    Przydatne linki:

     

    http://www.bsp.gov.ph/bspnotes/curr_ngc_banknote.asp

     

    http://www.pnb.com.ph/

     

    https://orbs.bsp.gov.ph/ORBS/

    1.5. Religia

    Dominującą religią na Filipinach jest religia katolicka (obrządku rzymskiego) z ok. 83% ludności wyznającymi tę religię. Protestanci stanowią ok. 9% ludności, w tym wyznawcy niezależnego kościoła filipińskiego – 2,6%, kościoła krzyża (Iglesia ni Cristo) – 2,3%. Muzułmanie stanowią ok. 4,6%, a buddyści ok. 3% ludności.

    1.6. Infrastruktura transportowa

    Podstawową formą transportu lądowego na Filipinach jest transport drogowy. Łączna długość dróg wynosi ok. 202 tys. km, przy czym ok. 60% stanowią drogi wiejskie o niskiej jakości.

    Transport drogowy, w tym komunikacja międzymiastowa, obsługiwany jest przez prywatne firmy.

    Długość linii kolejowych wynosi ok. 1400 km, z głównymi liniami znajdującymi się na wyspie Luzon (gdzie położona jest stolica – Manila). Trasami długodystansowymi zarządzają Philippine National Railways, natomiast systemami kolei miejskich w Manili: Metro Rail Transit Authority i Light Rail Transit Authority.

    Długość śródlądowych dróg wodnych wynosi 3219 km. Głównymi portami morskimi są: Manila (Eva Macapagal Port), Bacolod, Batangas City, Cagayan de Oro, Cebu, Davao, Butuan, Iligan, Iloilo, Jolo, Legazpi, Lucena, Puerto Princesa, San Fernando, Subic, Zamboanga, Cotabato, Allen, Ormoc, Ozamiz i Tagbilaran.

    Filipiny posiadają 87 lotnisk, z których największe to międzynarodowe porty lotnicze: w Manili (Ninoy Aquino International Airport), w Mactan na Cebu, Diosdado Macapagal w Pampanga, i w Davao (na Mindanao).

    1.7. Obowiązek wizowy

    Obywatele polscy zwolnieni są z obowiązku uzyskania wizy wjazdowej na Filipiny przy wizytach trwających do 21 dni. Szczegółowe informacje dot. obowiązku wizowego na Filipinach można uzyskać poprzez stronę internetową (http://www.immigration.gov.ph).

    1.8. Wykaz świąt w 2017 r.

    Nowy Rok

    1 stycznia

    Chiński Nowy Rok 28

    28 stycznia

    People Power Revolution

    25 lutego

    Dzień Bohaterstwa

    9 kwietnia

    Wielki Czwartek

    13 kwietnia

    Wielki Piątek

    14 kwietnia

    Wielka Sobota

    15 kwietnia

    Święto pracy

    1 maja

    Dzień Niepodległości

    12 czerwca

    Ninoy Aquino Day

    21 sierpnia

    Dzień Bohaterów Narodowych

    28 sierpnia

    Wszystkich Świętych

    1 listopada

    Dzień Świętego Bonifacego

    30 listopada

    Boże Narodzenie

    25 grudnia

    Dzień Rizala

    30 grudnia

    Sylwester

    31 grudnia

    Źródło: ASEAN (http://asean.org)

    2. System administracyjny

    2.1.Ustrój polityczny

    Filipiny są republiką o systemie prezydenckim, formalnie istniejącą od 1935 r. (data przyjęcia pierwszej Konstytucji), z prezydentem pełniącym jednocześnie rolę głowy państwa i szefa rządu.

    2.2. Władza ustawodawcza

    Władza ustawodawcza w Republice Filipin należy do 2-izbowego Kongresu (Kongreso). Kongres składa się z izby wyższej – Senatu (Senado) oraz izby niższej – Izby Reprezentantów (House of Representatives - Kapulungan Ng Mga Kinatawan). W Senacie zasiada 24 senatorów (wybieranych w wyborach powszechnych na 6 lat, maksymalnie dwie kadencje). W Izbie Reprezentantów zasiada maksymalnie 250 posłów. 214 z nich wybieranych jest w wyborach powszechnych. Reszta (ich liczba limitowana jest do 20% całej Izby) może być wyłoniona poprzez system list wyborczych partii i organizacji na poziomie krajowym i mianowana przez prezydenta. Posłowie do izby niższej mogą zasiadać przez 3 kadencje. Ostatnie wybory do Senatu i Izby reprezentantów miały miejsce w 2010 r.

    2.3. Władza wykonawcza

    Głową państwa w Republice Filipin jest prezydent. Prezydent może być wybrany tylko na jedną kadencję. W oddzielnym głosowaniu (w czasie tych samych wyborów), wybiera się wiceprezydenta. Ta sama osoba może pełnić tę funkcję przez dwie, kolejne kadencje. Prezydent sprawuje swoje funkcje wykonawcze poprzez gabinet złożony z ministrów/szefów 22 ministerstw i urzędów centralnych, którzy są mianowani przez niego za zgodą Komisji ds. Nominacji (Commission of Appointments).

    2.4. Struktura administracji gospodarczej

    W skład administracji gospodarczej Filipin wchodzi kilka resortów i instytucji centralnych nadzorujących poszczególne obszary życia gospodarczego kraju. Są to: Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Handlu i Przemysłu, Ministerstwo Budżetu Państwa i Zarządzania (Department of Budget and Management - DBM), Narodowa Agencja ds. Rozwoju Gospodarczego (National Economic and Development Authority - NEDA), Agencja ds. Inwestycji (Board of Investment) – podlegająca bezpośrednio Ministerstwu Handlu i Przemysłu, Bank Centralny (Bangko Sentral ng Pilipinas - BSP). W ramach Ministerstwa Spraw Zagranicznych funkcjonuje Urząd Podsekretarza ds. Zagranicznych Stosunków Gospodarczych (The Office of the Undersecretary for International Economic Relations - OUIER) koordynujący działania MSZ podejmowane w zakresie zewnętrznych relacji gospodarczych, nauki i techniki, ochrony środowiska, trwałego i zrównoważonego rozwoju, turystyki oraz wszelkich innych spraw związanych z gospodarką. National Economic and Development Authority podlega bezpośrednio prezydentowi, który jest jednocześnie przewodniczącym Agencji i pełni rolę organu ds. planowania i rozwoju gospodarczego. W jej władzach zasiadają także m.in. ministrowie i prezes banku centralnego. Department of Budget and Management jest ministerstwem opracowującym m.in. budżet państwa, plany finansowania programów rozwojowych finansowanych z budżetu oraz nadzorującym efektywność i racjonalność wydatków budżetowych

    2.5. Sądownictwo gospodarcze

    Na Filipinach istnieje Centrum Rozstrzygania Sporów (The Philippine Dispute Resolution Center, Inc. - PDRCI) pełniące rolę sądu arbitrażowego. Jest to organizacja typu „non-profit”, która została wydzielona z Filipińskiej Izby Przemysłowo-Handlowej (Philippine Chamber of Commerce and Industry). Centrum działa na podstawie dwóch aktów prawnych: Alternative Dispute Resolution Act of 2004 (R.A. 9285) and Arbitration Law (R.A. 876). Centrum, zgodnie z powszechnymi zasadami sądów arbitrażowych, w zależności od uzgodnień pomiędzy stronami zawartych w kontrakcie, prowadzi postępowanie pojednawcze lub arbitraż. Sąd ten rozpatruje sprawy pomiędzy stronami jedynie w przypadku, gdy uzgodniły one taki sposób rozstrzygania sporów w podpisanym kontrakcie handlowym.

    3. Gospodarka

    3.1. Ogólna sytuacja gospodarcza

    Wyniki gospodarcze Filipin w I półroczu 2016 r. po raz kolejny były najwyższe wśród krajów Azji Południowo-Wschodniej. PKB zwiekszyło się o 7% w II kwartale br. w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku. Był to najwyższy wzrost kwartalnie notowany od trzeciego kwartału 2013 r. Filipiny utrzymały pozycję jednej z najszybciej rozwijającej się gospodarki w regionie, wyprzedzając Chiny (6,7%), Wietnam (5,6%), Indonezję (5,2%) oraz Malezję (4,0%) .

    Wykres nr. 1. PKB Filipin w okresie 2007- II kw. 2016 r.  (w cenach stałych 2000)

     

    Źródło: Bank Centralny Filipin (www.bsp.gov.ph)

    Wzrost był stymulowany wydatkami na inwestycje, a także ożywieniem wydatków na konsumpcję. Zneutralizowały one wpływ słabego popytu zagranicznego (spadek eksportu netto wpłynął na obniżenie wzrostu gospodarczego w II kwartale o 6,6pp., podczas gdy popyt krajowy przełożył się na 4,9 pp wzrostu PKB). Wśród sektorów gospodarki najszybciej rozwijał się sektor usług. 

    Tabela nr. 1. Produkt Krajowy Brutto w latach 2010- I półrocze 2016 (w mld USD)

     

    2010

    2011

    2012

    2013

    2014

    2015

    I półr. 2015

    I półr. 2016

    PKB

    c. stałe

    129,0

    133,7

    142,8

    153,1

    162,4

    171,8

    83,9

    89,7

    PKB

    c. bież.

    199,6

    224,1

    250,1

    271,8

    284,8

    292,4

    142,7

    146,6

    PKB w %

    7,6

    3,7

    6,8

    7,2

    6,2

    5,9

    5,5

    6,9

    Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Statystycznego Filipin (www.nscb.gov.ph)

    Inflacja w II kwartale 2016 r. wyniosła 1,5% (wobec 1,7% rok wcześniej). Wynik ten był nizszy niż przewidziany w prognozach rządowymi na 2016 r. (3% z możliwością odchylenia o 1 pp w obu kierunkach). Obniżenie poziomu inflacji w tym okresie było skutkiem niższych cen żywności i produktów z ropy naftowej.

    Tabela nr. 2. Stopa inflacji w latach 20010- II kw. 2016 (w %, 2006=100)

     

    2010

    2011

    2012

    2013

    2014

    2015

    I kw. 2016

    II kw. 2016

    Inflacja

    3,8

    4,6

    3,2

    3,0

    4,1

    1,4

    1,1

    1,5

    W II kwartale 2016 r. spożycie gospodarstw domowych wzrosło o 7,3%, co było związane z wysokimi przekazami gotówkowymi od Filipińczyków zatrudnionych za granicą (wzrost o 20,1% w porównaniu do analogicznego okresu ubr.) i poprawą warunków zatrudnienia, a także utrzymującą się niska inflacją. Był to najwyższy wynik od drugiego kwartału 2012 r. Wydatki rządowe w tym okresie wzrosły o 13,5%. Kontynuowane były wydatki na kampanię wyborczą w związku wyborami prezydenckimi, które odbyły się w maju 2016 r. (czasowe zatrudnienie osób do obsługi kampanii wyborczej).

    Wydatki inwestycyjne zwiększyły się o 27,6% w II kw. 2016 r., co było najwyższym wzrostem w okresie minionych 6 kwartałów, przy czym nakłady na środki trwałe wzrosły o 27,2%, w tym w zakresie wydatków infrastrukturalnych - o 14,1%, zaś na sprzęt trwały - o 42,8%. W handlu zagranicznym wartość eksportu towarów i usług zwiększyła się o 6,6% w cenach stałych w porównaniu do analogicznego okresu 2015 r., zaś importu - o 20,9%.

    Tabela nr. 3. PKB od 2014 r. w podziale na wydatki (w cenach stałych 2000, w %, r/r)

     

    2014

    2015

    2016

    I

    II

    III

    IV

    I-IV

    I

    II

    III

    IV

    I-IV

    I

    II

    I-VI

    PKB

    5,6

    6,8

    5,7

    6,7

    6,2

    5,0

    5,9

    6,2

    6,5

    5,9

    6,8

    7,0

    6,9

    Wydatki na konsumpcję:

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    - sektor prywatny

    6,3

    5,7

    4,9

    5,3

    5,5

    6,1

    6,4

    6,1

    6,5

    6,3

    7,0

    7,3

    7,2

    - sektor publiczny

    3,4

    1,5

    -1,1

    11,0

    3,3

    0,2

    2,4

    15,7

    15,8

    7,8

    11,8

    13,5

    12,7

    Nakłady na środki trwałe

    0,2

    5,5

    11,2

    8,0

    6,2

    8,8

    12,7

    13,9

    24,2

    14,9

    28,2

    27,2

    27,7

    - budownictwo

    -5,5

    7,2

    12,8

    19,0

    8,4

    4,5

    14,3

    8,5

    7,6

    8,7

    13,0

    14,1

    8,5

    - sprzęt trwały

    4,5

    3,6

    9,9

    0,1

    4,5

    12,4

    13,8

    18,2

    42,0

    21,6

    39,8

    42,8

    41,3

    - hodowla zwierząt i ogrodnictwo

    -4,4

    -2,2

    -1,6

    2,3

    -1,4

    0,1

    2,3

    3,6

    2,6

    2,1

    4,1

    3,9

    4,0

    - produkty własności intelektualnej

    14,6

    37,5

    37,1

    8,5

    24,4

    15,9

    -8,8

    28,8

    38,9

    18,7

    39,7

    40,0

    39,9

    Eksport netto:

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    - eksport towarów i usług

    13,4

    9,0

    11,9

    13,0

    11,7

    10,6

    5,1

    9,8

    10,9

    9,0

    7,3

    6,6

    7,0

    - import towarów i usług

    17,9

    5,6

    4,8

    10,1

    9,3

    12,2

    12,6

    16,2

    14,9

    14,0

    19,0

    20,9

    20,0

    Źródło: Bank Centralny Filipin (www.bsp.gov.ph), Urząd Statystyczny Filipin (www.nscb.gov.ph)

    Rozpatrując wzrost PKB od strony podaży należy zauważyć, że w okresie kwiecień – czerwiec 2016 r. został on odnotowany w większości sektorów gospodarki poza rolnictwem i górnictwem (spadek w tych dwóch sektorach odpowiednio o 2,1% i 9,7%). W największej jednakże mierze na PKB przełożyły się pozytywne zmiany w sektorze usług (najwyższy udział we wzroście PKB Filipin na poziomie 4,8 pp. w II kw. 2016 r.), który rozwijał się w tempie 8,4%. Wymienić tutaj należy w szczególności sektor nieruchomości oraz inne usługi (wzrost o 9,4%), a następnie handel i naprawy pojazdów silnikowych, motocykli i in. (o 8,9%). Wysokie wyniki w usługach były efektem korzyści odniesionych przez ten sektor również w związku z kontynuowaną w tym okresie kampania wyborczą.

    Sektor przemysłu ogółem wzrósł o 6,9% (udział we wzroście PKB na poziomie 2,3 pp.), w tym o 11% w budownictwie w przemyśle wydobywczym i o 9,8% w dostawach energii elektrycznej, gazu i wody.

    W rolnictwie, łowiectwie, leśnictwie i rybactwie odnotowano spadek produkcji o 2,1% w II kwartale 2016 r. w porównaniu do analogicznego okresu ubr. Sytuacja ta związana była z niekorzystnymi uwarunkowaniami pogodowymi. W przypadku produkcji rolnej był to piąty z kolei kwartał z negatywnym wynikiem. Znacząco obniżyła się produkcja głównych pozycji: ryżu (o 6,2%) i kukurydzy (o 12,3%).  Podsektor leśnictwa skurczył się w tym czasie o 36%, zaś rybactwo – o 6,8%.

    Tabela nr. 4. PKB od 2014 r. w podziale na sektory gospodarki (w c. stałych 2000, w %, r/r)

     

    2014

    2015

    2016

    I

    II

    III

    IV

    I-IV

    I

    II

    III

    IV

    I-IV

    I

    II

    I-VI

    Rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo, łowiectwo

    0,9

    3,3

    -2,3

    4,1

    1,7

    1,0

    -0,1

    -0,1

    -0,2

    0,1

    -4,4

    -2,1

    -3,3

    Górnictwo i kopalnictwo

    17,4

    10,8

    12,7

    6,3

    11,8

    -2,5

    -8,6

    0,5

    14,0

    0,9

    11,1

    -9,7

    10,4

    Przemysł przetwórczy

    7,0

    11,1

    7,5

    7,7

    8,3

    6,0

    4,7

    5,8

    6,1

    5,7

    8,0

    6,3

    7,2

    Budownictwo

    -4,2

    3,9

    12,0

    17,1

    7,2

    3,9

    16,6

    7,8

    8,2

    9,4

    12,4

    11,0

    11,7

    Dostawy energii elektrycznej, gazu i wody

    0,5

    4,2

    2,4

    7,4

    3,6

    5,0

    4,6

    7,0

    5,2

    5,5

    9,9

    9,8

    9,8

    Usługi

    7,1

    6,1

    5,8

    5,7

    6,2

    5,5

    6,7

    7,2

    7,8

    6,8

    7,6

    8,4

    8,0

    PKB

    5,6

    6,8

    5,7

    6,7

    6,2

    5,0

    5,9

    6,2

    6,5

    5,9

    6,8

    7,0

    6,9

    Źródło: Bank Centralny Filipin (www.bsp.gov.ph), Urząd Statystyczny Filipin (www.nscb.gov.ph)

    Rynek pracy na Filipinach uległ nieznacznej poprawie. Zgodnie z kwietniowymi wynikami badania rynku pracy (Labour Force Survey) stopa bezrobocia zmniejszyła się do 6,1% (wobec 6,4% w II kwartale 2015 r.). Liczba bezrobotnych wyniosła 2,5 mln osób (2,7 mln rok wcześniej) – znów wpływ kampanii wyborczej.

    Poziom zatrudnienia w tym czasie wzrósł o 44 tys. osób, tj. o 0,1% i wyniósł 39,2 mln osób, przy czym zatrudnienie w usługach – o 6,7% (głównie hotelarstwo i restauracje, handel hurtowy i detaliczny), w przemyśle – o 12,9%  (głównie w przetwórstwie i budownictwie), zaś w rolnictwie - zmniejszyło się o 13,1%.  Spośród wszystkich zatrudnionych 56,7% pracowało w sektorze usług, 25% - w rolnictwie oraz 18,3% w przemyśle.

    Tabela nr. 5. Rynek pracy na Filipinach (w %)

    Wskaźnik

    2014

    2015

    2016

    I

    II

    III

    IV

    I

    II

    III

    IV

    I

    II

    Stopa zatrudnienia

    92,5

    93,0

    93,3

    94,0

    93,4

    93,6

    93,5

    94,3

    94,2

    93,9

    Wskaźnik aktywności zawodowej

    63,8

    65,2

    64,4

    64,3

    63,7

    64,6

    63,0

    63,4

    63,4

    63,7

    Stopa bezrobocia

    7,5

    7,0

    6,7

    6,0

    6,6

    6,4

    6,5

    5,7

    5,8

    6,1

    Źródło: Krajowe Biuro Statystyczne (www.census.gov.ph)

    W II kwartale 2016 r. Filipiny odnotowały dodatnie saldo w bilansie płatniczym w wysokości 843 mln USD (wobec ujemnego salda w poprzedzającym okresie). Było to skutkiem wysokiego napływu środków na rachunek finansowy (głównie w związku z spłatami kredytami zagranicznymi zaciągniętymi przez rezydentów oraz bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi).

    Nadwyżka na rachunku obrotów bieżących uległa zmniejszeniu do 65 mln USD stanowiąc zaledwie 0,1% PKB (wobec 4,3% przed rokiem), głównie na skutek pogłębienia deficytu obrotów towarowych z zagranicą. Wpływy z eksportu towarów zmniejszyły się o 6,6%, przy jednoczesnym wzroście wydatków na import o 23,6%.

    Bezpośrednie inwestycje zagraniczne wyniosły 5,8 mld USD.

    Tabela nr. 6. Bilans płatniczy Filipin od 2010 r. (w mld USD)

     

    2010

    2011

    2012

    2013

    2014

    2015

    2015
    (I półr.)

    2016     
    (I półr.)

    Rachunek obrotów bieżących

    7,2

    5,6

    6,9

    11,4

    10,7

    7,7

    5,3

    0,8

    ROB jako % PKB

    3,6

    2,5

    2,8

    4,2

    3,8

    2,6

    3,7

    0,5

    Saldo wymiany towarowej z zagranicą

    -16,9

    -20,4

    -18,9

    -17,7

    -17,3

    -23,3

    -5,4

    -14,0

    Eksport towarów

    36,8

    38,3

    46,4

    44,5

    49,8

    43,2

    21,8

    20,1

    Import towarów

    53,6

    58,7

    65,3

    62,2

    67,2

    66,5

    31,3

    37,1

    Inwestycje bezpośrednie (saldo)

    1,6

    0,3

    1,0

    -0,09

    1,0

    -0,1

    0,1

    -2,1

    Inwestycje portfelowe (saldo)

    -4,9

    -3,7

    -3,2

    -1,0

    2,7

    5,4

    2,9

    2,1

    Pochodne instrument finansowe

    0,2

    -1,0

    -0,014

    -0,09

    -0,004

    -0,006

    -0,03

    0,062

    Pozostałe inwestycje

    -8,4

    -1,0

    -4,5

    3,4

    5,9

    -2,0

    -1,4

    -0,2

    Bilans płatniczy

    15,2

    11,4

    9,2

    5,1

    -2,9

    2,6

    1,6

    1,5

    Źródło: Bank Centralny Filipin (www.bsp.gov.ph)

    3.2. Handel zagraniczny

    Zgodnie z danymi Banku Centralnego Filipin w I półroczu 2016 r. wpływy z eksportu  towarów zmniejszyły się o 5,2% w porównaniu do analogicznego okresu 2015 r. do poziomu 20,7 mld USD. Wydatki na import towarów w tym okresie wzrosły o 18,3% do 37,1 mld USD. Skutkowało to pogłębieniem deficytu wymiany towarowej z zagranicą o 6,9 mld USD do poziomu 16,4 mld USD.

    Według danych Urzędu Statystycznego Filipin eksport towarów ukształtował się na poziomie 26,8 mld USD i był o 7,5% niższy niż przed rokiem. Import w tym czasie zwiększył się o 17,7%. W efekcie ujemne saldo obrotów towarowych z zagranicą wyniosło 11,9 mld USD.

    Tabela nr. 7. Obroty handlu zagranicznego Filipin od 2012 r. (w mln USD, statystyka rzeczowa)

     

    2012

    2013

    2014

    2015

    I półr. 2015

    I półr. 2016

    Zmiana w %

    Eksport

    52.100

    56.698

    61.810

    58.827

    29.002

    26.832

    -7,5

    Import

    62.129

    62.411

    63.923

    71.067

    32.917

    38.746

    17,7

    Saldo obrotów

    -10.029

    -5.713

    -2.113

    -12.240

    -3.915

    -11.914

     

     Źródło: Urząd Statystyczny Filipin (www.psa.gov.ph)

    Wykres nr. 2. Wymiana towarowa Filipin z zagranicą od 2013 r. (mln USD)

    Źródło: opracowanie własne WPHI na podstawie danych Urzędu Statystycznego Filipin (www.psa.gov.ph)

    W eksporcie towarów z Filipin dominują wyroby przemysłu przetwórczego, w tym głównie wyroby elektroniczne (50,6% eksportu ogółem), gdzie dominują połprzewodniki i układy do elektronicznego przetwarzania danych. Kolejnymi istotnymi grupami towarowymi są artykuły rolno-spożywcze (bez żywności przetworzonej i napojów) i produkty mineralne. Należy podkreślić, że ważną grupę towarową stanowią owoce i warzywa (4,5% eksportu ogółem), przy czym kokos i wyroby z kokosa stanowią o ponad połowie wartości sprzedaży tej grupy towarowej za granicę. W grupie produktów mineralnych znaczące miejsce ma miedź i koncentraty miedziowe (blisko 30% wartości grupy).

    Wykres nr. 3. Struktura towarowa eksportu Filipin w I półroczu 2016 r. (w %)

    Źródło: opracowanie własne WPHI na podstawie danych Urzędu Statystycznego Filipin (www.psa.gov.ph)

     

    Głównymi grupami towarowymi, w których wartość eksportu uległa zwiększeniu w okresie pierwszych sześciu miesięcy 2016 r. były:

    • wyroby z drewna – o 342,1 mln USD, tj. 28,3% do poziomu blisko 1,6 mln USD
    • wyroby elektroniczne – wzrost o 120,7 mln USD, tj. o 0,9% do 13,6 mld USD (wzrost odnotowano w kategoriach: urządzenia do przetwarzania danych elektronicznych, elektronika konsumencka, sprzęt do telekomunikacji i łączności oraz elektronika motoryzacyjna )
    • różne artykuły przetworzone – o 105 mln USD, tj. 33,4% do poziomu 418 mln USD
    • ananas w puszce i sok z ananasa – wzrost o 68,9 mln USD, tj. 42,5%, do 231,2 mld USD
    • cukier i wyroby z cukru – wzrost o 60,3 mln USD, tj. 130,7%, do 86,5 mln USD
    • torby i produkty turystyczne – o 31 mln USD, tj. 15,3% do poziomu blisko 231 mln USD
    • obuwie – o 5 mln USD, tj. 36,9% do poziomu blisko 19 mln USD

       

    Powyższe pozytywne wyniki zostały całkowicie zneutralizowane spadkami sprzedaży za granicę w pozostałych pozycjach, w tym największe zmiany odnotowano w takich jak:

    • produkty mineralne – o 666,2 mln USD, tj. 39,5%, do poziomu 1 mld USD (w tym  miedź i koncentraty miedziowe – o 292 mln USD)
    • odzież - o 390 mln USD, tj. 42,6%, do poziomu 524,5 mln USD
    • produkty przemysłu chemicznego – o 336 mln USD, tj. 30,4%, do poziomu 769 mln USD
    • maszyny i sprzęt transportowy – o 284 mln USD, tj. 11%, do 2,3 mld USD
    • pozostałe wyroby przetworzone – o 275,5 mln USD, tj. 13,2%, do poziomu 1,8 mld USD
    • produkty z kokosa – o 226,5 mln USD, tj. 30,6%, do poziomu 514 mln USD
    • żywność przetworzona i napoje - o 144,2 mln USD, tj. 23,5%, do poziomu 468 mln USD.

       

    Eksport towarów z Filipin jest ukierunkowany w większości na rynki krajów Azji Wschodniej (60% towarów trafia do Japonii, Hongkongu, Chin, Singapuru, Tajwanu, Tajlandii i Republiki Korei). Sprzedaż do Unii Europejskiej to 12,35% eksportu Filipin, przy czym w analizowanym okresie udział ten zwiększył się o 0,16 p.p.

    Tabela nr. 8. Główne kierunki wymiany towarowej Filipin z zagranicą w I półroczu 2016 r.  (w mln USD)

    L.p.

    Kraj

    I półrocze 2015

    I półrocze 2016

    Udział (%)

    Eksport

    Import

    Saldo

    Eksport

    Import

    Saldo

    Eksport

    Import

    Obroty ogółem

    29.001,7

    32.916,8

    -3.915,1

    26.832,3

    38.746,3

    -11.914,0

    100,0

    100,0

    1

    Japonia

    5.990,5

    2.353,0

    3.637,5

    5.747,5

    4.482,5

    1.265,0

    21,4

    11,6

    2

    USA

    4.539,0

    3.505,2

    1.033,8

    4.269,8

    3.357,1

    912,7

    15,9

    8,7

    3

    Hongkong

    2.943,6

    745,9

    2.197,7

    3.010,3

    1.133,9

    1.876,4

    11,2

    2,9

    4

    Chiny

    3.199,2

    5.183,9

    -1.984,7

    2.701,6

    7.110,5

    -4.408,9

    10,1

    18,4

    5

    Singapur

    1.813,7

    2.386,8

    -573,1

    1.808,7

    2.556,3

    -747,6

    6,7

    6,6

    6

    Niemcy

    1.350,3

    1.505,7

    -155,4

    1.129,2

    812,7

    316,5

    4,2

    2,1

    7

    Tajwan

    975,5

    2.646,5

    -1.671,0

    915,3

    2.536,6

    -1.621,3

    3,4

    6,5

    8

    Tajlandia

    1.087,5

    2.167,5

    -1.080,0

    1.019,5

    3.207,4

    -2.187,9

    3,8

    8,3

    9

    Republika Korei

    1.211,9

    2.060,5

    -848,6

    985,6

    2.548,7

    -1.563,1

    3,7

    6,6

    10

    Niderlandy

    949,0

    219,7

    729,3

    828,9

    249,5

    579,4

    3,1

    0,6

    Razem 10 krajów

    24.060,4

    22.774,7

    -1.285,7

    22.416,5

    27.995,2

    5.578,7

    83,5

    72,3

    Pozostałe

    4.941,3

    10.142,1

    -5.200,8

    4.415,8

    10.751,1

    -6.335,3

    16,5

    27,7

    Unia Europejska

    3.534,9

    3.452,3

    82,6

    3.314,6

    3.095,1

    219,5

    12,35

    8,0

    Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Statystycznego Filipin (www.psa.gov.ph)

     

    Import towarów na Filipiny w I półroczu 2016 r. wzrósł o 17,7%, głównie w związku
    ze zwiększonym importem:

    • produktów elektronicznych – o 2,2 mld USD, tj. 25,3%, do poziomiu 10,7 mld USD
      (w tym najbardziej półprzewodników, elektroniki do przetwarzania danych oraz do telekomunikacji)
    • sprzętu transportowego – o 1,1 mld USD, tj. 37,4%, do poziomu 4 mld USD
    • maszyn i urządzeń przemysłowych – o 1,1 mld USD, tj. 65%, do poziomu 2,7 mld USD
    • sprzetu telekomunikacyjnego i maszyn elektrycznych – o 436 mln USD, tj. 66,8%, do poziomu 1,1 mld USD
    • różnych artykułów przetworzonych – o 301 mln USD, tj. 38%, do poziomu 1,1 mld USD
    • plastików w formie podstawowej i nie – o 246 mln USD, tj. 32%, do poziomu 1 mld USD.

       

    Import surowców i towarów zaopatrzeniowych w okresie pierwszych sześciu miesięcy 2016 r. wzrósł o 4% do poziomu 14,8 mld USD. Do wzrostu przyczynił się w największym stopniu zakup półproduktów, w tym dla przemysłu chemicznego (o 15,2% do poziomu 3,9 mld USD) innych towarów przetworzonych (o 32,5% do 4,7 mld USD). Import surowców zmniejszył się  o 21,2%.

    Import towarów inwestycyjnych zwiększył się w tym okresie do poziomu 13,1 mld USD
    (o 60,7% w porównaniu do analogicznego okresu 2015 r.). Największy wzrost procentowo
    i wartościowo odnotowano w przypadku sprzętu telekomunikacyjnego i maszyn elektrycznych (wzrost o 85,1% do poziomu 5,9 mld USD). Dynamicznie rozwijał się także import maszyn biurowych i urządzeń do elektronicznego przetwarzania danych (o 59,4% do poziomu 1,3 mld USD), urządzeń do wytwarzania prądu elektrycznego (o 56,3 do poziomu 3,5 mld USD). Warto odnotować intensywny wzrost zakupu wyrobów optycznych – o 118% do poziomu 633,2 mln USD.

    Import towarów konsumpcyjnych zwiększył się o 24,7% do 6,7 mld USD, w związku
    z utrzymującym się popytem na samochody osobowe, motocykle (wzrost importu o 73,4%) oraz inne trwałe towary przetworzone (o 43,2%).

    Import paliw mineralnych, smarów i innych produktów powiązanych obniżył się o 22,4%
    do poziomu 3,9 mld USD.

    Tabela nr. 9. Import towarów na Filipiny w I półroczu 2016 r. (ceny stałe, zmiana w %)

     

    I półr. 2015

    I półr. 2016

    Wzrost/

    spadek

    w mln USD

    Import towarów ogółem

    32.916,8

    38.746,3

    17,7

    Dobra inwestycyjne

    8.163,8

    13.118,3

    60,7

    Surowce i towary zaopatrzeniowe

    14.258,5

    14.828,9

    4,0

    Paliwa mineralne, smary i towary powiązane

    4.960,3

    3.850,1

    -22,4

    Towary konsumpcyjne

    5.381,4

    6.712,4

    24,7

    Specjalne transakcje

    152,8

    236,5

    54,8

    Źródło: Urząd Statystyczny Filipin - PSA (www.psa.gov.ph)

    Import surowców i towarów zaopatrzeniowych w tym okresie wzrósł o 2,1% do poziomu 13,5 mld USD. Do wzrostu przyczynił się w największym stopniu zakup nieprzetworzonego zboża (w tym głównie pszenicy – wzrost o 151 mln USD do 1,2 mld USD ogółem), produktów przemysłu chemicznego (nawozy sztuczne, chemikalia dla przemysłu medycznego i farmaceutycznego i in.), oraz surowców niejadalnych, w tym głównie rud żelaza, a także żelaza i stali.

    Import towarów inwestycyjnych uległ zwiększeniu w tym okresie do poziomu 8,2 mld USD
    (o 13,4% w porównaniu do analogicznego okresu 2014 r.). Największy wzrost procentowo i ilościowo odnotowano w przypadku sprzętu telekomunikacyjnego i maszyn elektrycznych (wzrost o 52,8% do poziomu 3,4 mld USD). W ujęciu procentowym znaczący wzrost miał miejsce w przypadku maszyn biurowych i urządzeń do elektronicznego przetwarzania danych (o 33,7% do poziomu 787,5 mln USD). Ważną pozycją w tej grupie towarowej  stanowią urządzenia do wytwarzania prądu elektrycznego (blisko 30% importu inwestycyjnego), gdzie także miał miejsce wzrost zakupów z zagranicy–14,8% do poziomu 2,3 mld USD.

    Import towarów konsumpcyjnych zwiększył się o 9,5% do 4,6 mld USD, w związku
    z utrzymującym się popytem na samochody osobowe, motocykle (wzrost importu o 13,9%) oraz inne towary przetworzone. Spadek odnotowano w dwóch kategoriach: AGD (o 10,8% do poziomu 146,9 mln USD) oraz mleko i produkty z mleka (o 21,3% do poziomu 362,3 mln USD).

    Import paliw mineralnych, smarów i innych produktów powiązanych obniżył się o 37,6%, w tym surowa ropa naftowa – o 35,9 % do 2,1 mld USD.

    Główne kierunki importu towarów na Filipiny to Chiny, Stany Zjednoczone, Japonia, Tajwan, Korea Singapur, Tajlandia i Malezja. Powyższe 8 krajów stanowi o 66,5% importu Filipin ogółem. Import z krajów Unii Europejskiej, to 10,9% importu Filipin ogółem.

    Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

    • Światowa Organizacja Handlu (WTO),
    • Międzynarodowy Banku Odbudowy i Rozwoju (IBRD) - Bank Światowy,
    • Międzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF),
    • Azjatycki Banku Rozwoju (ADB),
    • Forum Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC),
    • Światowa Organizacja Własności Intelektualnej (WIPO),
    • Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN),
    • Porozumienie Inwestycyjne Krajów ASEAN (AIA),
    • Porozumienie o Współpracy Przemysłowej Krajów ASEAN (AICO),
    • Międzyregionalny Dialog Azja-Europa (ASEM),
    • Międzynarodowa Korporacja Finansowa (IFC),
    • Mędzynarodowa Organizacja Pracy (ILO),
    • Forum Dialogu Międzyregionalnego Azja Wschodnia-Ameryka Łacińska (EALAF), Asia Cooperation Dialogue (ACD),
    • Dialog Azja – Bliski Wschód (The Asia-Middle East Dialogue - AMED),
    • Forum Współpracy Azja Wschodnia – Ameryka Łacińska (Forum for East Asia – Latin America Cooperation - FEALAC).

    Relacje gospodarcze z UE

    • Unia Europejska jest jednym z głównych partnerów gospodarczych Filipin, zarówno w zakresie współpracy handlowej, inwestycyjnej jak i rozwojowej.

      Wymiana handlowa z krajami UE osiągnęła w 2009 r. 13,8% całego handlu Filipin (11,2 mld USD). Eksport do UE osiągnął wartość 7,9 mld USD co stanowi 20,7% filipińskiego eksportu. Import osiągnął wartość 3,3 mld USD co stanowiło jedynie 7,6% importu Filipin. Największym partnerem handlowym z UE jest Holandia (obroty handlowe o wartości 4 mld USD). Eksport do UE jest zdominowany przez produkty elektroniczne – 5,6 mld USD.  Większość importu z krajów UE również stanowiły art. elektroniczne – 1,2 mld USD, a także produkty medyczne i farmaceutyczne – 323 mln USD, maszyny przemysłowe – 289 mln USD i sprzęt transportowy – 211 mln USD.

      Na terenie Filipin realizowanych jest wiele projektów pomocowych z udziałem funduszy UE. Mają one na celu wsparcie rozwoju gospodarczego tego kraju, osiągnięcie Celów Milenijnych jak i stworzenie warunków do rozwoju współpracy gospodarczej m.in. poprzez podnoszenie wiedzy wśród środowiska biznesowego i administracji rządowej nt. regulacji, procedur i zasad funkcjonowania poszczególnych sektorów gospodarki w UE, wzrost przejrzystości prowadzenia działalności gospodarczej na Filipinach, pomoc w implementacji i przestrzeganiu zobowiązań w zakresie współpracy gospodarczej podjętych na forum międzynarodowym – w rezultacie, także zwiększanie dostępu do rynku filipińskiego.

      W chwili obecnej Filipiny nie negocjują dwustronnej umowy o wolnym handlu UE – Filipiny.

      4. Dwustronna współpraca gospodarcza z Polską

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

      Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Filipin w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu. (data podpisania: 1992-09-09, data wejścia w życie: 1997-04-07)

      Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Filipin o cywilnej komunikacji lotniczej. (data podpisania: 1993-07-01, data wejścia w życie: 2002-06-03).

      4.2. Handel zagraniczny

      Obroty handlu zagranicznego Polski z Filipinami kształtują się na relatywnie niskim poziomie, przy czym charakteryzuje je utrzymujące się od wielu lat negatywne dla Polski  saldo, przy zmiennym poziomie polskiego eksportu. Odnotowywane są także ogromne różnice w danych podawanych przez statystyki filipińskie i polskie. Wynika to przede wszystkim z różnic klasyfikacji towarów według kraju sprzedaży/pośrednika/docelowego oraz ukrywaniem miejsca pochodzenia towarów z przyczyn procedur celnych na Filipinach (także w ramach wymiany „wewnątrzkorporacyjnej”).

      Zgodnie ze statystyką filipińską w 2015 r. nastąpił prawie 12% wzrost importu z Polski na Filipiny, do poziomu 24,70 mln USD[1], co jest najwyższą wartością od 10 lat. Nastąpił także wzrost eksportu do Polski do wartości 57,35 mln USD (o 11,5%). Jest to jeden z najwyższych poziomów w okresie ostatnich 10 lat – niższy tylko od danych za rok 2010 i 2011.

      Jednak zgodnie ze statystyką polską, wyrażoną w USD, polski eksport na Filipiny obniżył się do poziomu 60,4 mln USD (o prawie 40%), przy jednoczesnym wzroście importu z Filipin do wartości 288 mln USD (o 13%) – najwyższa w ostatnich 10 latach. W tym samym okresie, obecny poziom polskiego eksportu jest tylko niższy od zeszłorocznego i zdecydowanie przewyższa eksport w innych latach. W przypadku danych wyrażonych w Euro, wartość polskiego eksportu wyniosła 54 mln Euro (spadek o 30%), a wartość importu z Filipin – 258 mln Euro (wzrost o 35%).

      Według statystyk filipińskich, 30 najważniejszych towarów z Polski, stanowi o 90% importu. Najważniejszą pozycję towarową pochodzącą z Polski jest mleko w proszku – 32% całego przywozu z Polski. Tutaj należy dodać, że polska firma Kaskat jest głównym dostawcą mleka w proszku dla japońskiej fabryki Yakult, zlokalizowanej na Filipinach, produkującej napoje mleczne dla całego regionu ASEAN. Jeżeli do tej wartości dodamy jeszcze inne wyroby na bazie mleka: sery, serwatkę, maślankę, jogurt, to udział polskich wyrobów mleczarskich w imporcie z Polski do tego kraju wynosi 44% (12 mln USD).

      Drugą pod względem wartości pozycją są urządzenia elektryczne – 7% całości (1,7 mln USD), w których zanotowano olbrzymi wzrost sprzedaży, kolejne, to: lekarstwa – 5,7% (1,4 mln USD), ekstrakt słodowy – 3,2% (nowa pozycja w statystyce), maszyny budowlane – 2,5% (nowa pozycja), a także skrzynie biegów, budynki prefabrykowane (nowa pozycja), mączki, urządzenia elektryczne (głównie telewizory).

      Z kolei, 30 najważniejszych towarów pochodzących z Filipin, stanowi o 96% eksportu
      do Polski. Najważniejsze towary w tym, to: maszyny do przetwarzania danych (głównie półprzewodniki) – 25,1% (14,4 mln USD), transformatory elektryczne, wzbudniki – 21,7% (12,4 mln USD), fotokopiarki – 8% (4,6 mln USD), soki i ekstrakty roślinne – 6,1% (3,5 mln USD), układy scalone – 5,5% (3,2 mln USD), ryby – 4% (2,2 mln USD), owoce tropikalne – 3,2% (1,8 mln USD) oraz tytoń – 2,2% (1,2 mln USD).

      Analizując podaną statystykę wyraźnie widać, że polski import z Filipin ma przede wszystkim charakter zaopatrzeniowy do dalszej produkcji, czyli de facto wspiera polski eksport wyrobów gotowych na inne rynki. Polskie produkty, to dostawy produkcji gotowej oraz częściowo elementów montażowych. W 2015 r. nie odnotowano remontów statków filipińskich w polskich stoczniach, które stanowiły istotny składni wartości polskiego eksportu do tego kraju w 2014 r. Zdecydowanie pozytywnym objawem jest zwiększenie się różnorodności polskich towarów, które pojawiły się na rynku filipińskim.

      Statystyki nie odzwierciadlają niestety faktycznej obecności polskich towarów na Filipinach, gdyż np.: polskie profile okienne i drzwi strychowe sprzedawane są za pośrednictwem pośredników w Chinach[2], część towarów produkowana jest też przez firmy należące do kapitału polskiego w Chinach (np. meble), import słodyczy (Goplana) został zakwalifikowany jako import z Tajlandii, gdyż tam umiejscowiony jest pośrednik. Pompy wodne AVR, które powstają w zakładach w Polsce, trafiają na Filipiny, jako produkt włoski, niektóre wyroby budowlane oznaczone jako niemieckie, są tylko w Niemczech przepakowywane (np. pokrycia dachowe), także polskie sery dostarczane są pod marką duńską lub włoską. Część eksportu urządzeń elektrycznych, to zaopatrzenie dla hydroelektrowni budowanej przez czeską firmę Strojiny Brno. To są tylko przypadki, które zostały przez WPHI zidentyfikowane podczas rozmów z firmami i wizyt na wystawach. Wydaje się, że może być ich dużo więcej, chociaż Filipiny nadal traktowane są jako rynek bardzo egzotyczny.

      [1] Wszystkie dane dotyczące dwustronnej wymiany towarowej, ujęte zostały w niniejszym sprawozdaniu w dolarach USA, ze względu na spójność z główną częścią sprawozdania dotyczącą Malezji oraz Brunei, gdzie Euro nie jest prowadzone przez banki i statystyki.

      [2] Obserwacja z wystawy materiałów budowlanych WORLDBEX 2015 i 2016

      4.3. Inwestycje wzajemne

      Inwestycje filipińskie w Polsce – jedynym, jak dotychczas, przypadkiem jest inwestycja filipińskiej firmy International Container Terminal Services w Bałtycki Terminal Kontenerowy w Gdyni (ok. 100 mln USD).

      Rozmowy o inwestycji w odnawialne źródła energii kontynuowały firmy Energia Ltd z Manili i Zakład Elektroelektroniki TWERD z Torunia. W Polsce ma powstać europejskie centrum dystrybucji urządzeń do zwrotnego wykorzystania energii, na bazie falowników i przekaźników produkowanych przez TWERD (współpracę rozpoczęto w 2014 r.).

      Inwestycje polskie na Filipinachw 2015 r. fabrykę elementów plastikowych dla stolarki budowlanej uruchomiła Grupa AiS PIETRUCHA. Inwestycja, o wartości 1,65 mln USD zlokalizowana jest w SSE Bataan.

      Na Filipinach funkcjonują inwestycje, dokonane przez osoby prywatne z Polski w latach 2005 i 2009: budowa hotelu – luksusowej willi i otwarcie biura turystycznego (firma Salamanca Holding, INC – na wyspie Pamatican) oraz utworzenie call centre i firmy konsultingowej (Cinnovation, INC – Manila), a także uruchomione w 2014 r. centrum IT-BPM Lingaro Sp. z o.o.  –, o wartości ok. 1,5 mln USD. W tym samym roku doszło także do inwestycji duńsko-polskiej firmy związanej z energetyką wiatrową – FairWind Instalation. Środki pochodziły z Danii, ale polski partner ze Szczecina odpowiedzialny jest za prace montażowe i konstrukcyjne.

      W 2015 r. w Manili został otwarty trzeci luksusowy sklepy firmy INGLOT. Franczyzobiorcą jest duża lokalna firma Laverne Luxe Group Corp. (należąca do giganta produkcji papierniczej i produkcji ryżu – Sterling Group). W Manili działa od 2015 r. polska restauracja i wytwórnia pierogów oraz kiełbas „Babci Kuchnia” (pisownia w oryginale), prowadzona przez Polaka z USA. Aktywna jest też sieć szkół gastronomicznych APICIUS (trzy szkoły), których współwłaścicielem jest Polak zamieszkały w Manili.

      Z rynku Filipin wycofał się polski producent kosmetyków FM Group (zamknięcie przedstawicielstwa działającego od 2008 r.).

      Trwają rozmowy dotyczące zakupu fabryki karagenu w prowincji Visayas przez polską firmę Inter-Fibre Sp. z o.o.

      4.4. Współpraca w przemyśle obronnym

      Nie odnotowano kontynuacji działań promocyjnych jakiejkolwiek firmy polskiej firmy
      z branży przemysłu obronnego na Filipinach. Ze względu na zmiany własnościowe, zostały zawieszone rozmowy Polskiego Holdingu Obronnego dotyczące projektu Governmental Arsenal (produkcja amunicji).

      4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

      W 2015 r. podejmowana była kolejna próba organizacji misji gospodarczej przez Krajową Izbę Gospodarczą na Filipiny. WPHI praktycznie przygotował program i podjął rozmowy w sprawie organizacji spotkań – ze względu na małe zainteresowanie przedsiębiorców KIG zdecydował o odwołaniu misji, na miesiąc przed jej przyjazdem.

      WPHI zorganizował w marcu 2015 r. wizytę studyjną kierownictwa European Union-Philippines Business Network - EPBN w Polsce. Odbyły się spotkania z Konfederacją Pracodawców RP oraz z KIG. EPBN była gotowa współpracować w zakresie organizacji misji KIG. W przypadku Konfederacji Pracodawców RP, nawiązano współpracę w zakresie reprezentowania EPBN w Polsce w ramach programu wsparcia europejskich MŚP[3].

      W listopadzie 2015 r. odbyła się organizacja seminarium EPBN wspólnie z Konfederacją Pracodawców RP na temat możliwości biznesowych na Filipinach. WPHI uczestniczył w przygotowaniu imprezy. EPBN planuje wizytę studyjną także na rok 2016. Oferuje również dofinansowanie dla europejskich przedsiębiorców, uczestniczących w imprezach organizowanych przez EPBN na Filipinach.

      4.6. Współpraca regionalna

      -

      [3] Projekt: Wsparcie dla europejskich przedsiębiorców w Azji Południowo-Wschodniej – moduł: Filipiny –  SEBSEAM-PH  (Support to European Business in South East Asia Markets –the Philippines Component), jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej (UE) i nadzorowany przez Komisję Europejską. Głównym celem projektu SEBSEAM-PH  jest promowanie rynku towarowego Filipin, wzmocnienie pozycji firm europejskich na tym rynku, a także współpraca z europejskimi przedsiębiorcami w zakresie znoszenia przez władze filipińskie pozataryfowych barier rynkowych.  W tym celu, Izba ECCP (European Chamber of Commerce in the Philippines) utworzyła EU-PHILIPPINES BUSINESS NETWORK – EPBN, zarządzany przez ECCP we współpracy z innymi dwustronnymi organizacjami gospodarczymi na Filipinach.

    • 5. Dostęp do rynku

      5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

      Brak polskich inwestycji na Filipinach, a także niski poziom wymiany towarowej powodują, że szereg istotnych dla innych krajów o większym zaangażowaniu na tym rynku, kwestii związanych z dostępem do rynku filipińskiego – nie jest sygnalizowana placówce przez polskie podmioty gospodarcze.

      Najistotniejszym od strony praktycznej, z punktu widzenia polskiego przedsiębiorcy, elementem oceny dostępu do rynku filipińskiego – są opłaty celne oraz środki pozataryfowe. Z uwagi na brak umowy o wolnym handlu pomiędzy Unią Europejską a ASEAN, czy też bezpośrednio z Filipinami – Polska, podobnie jak inne kraje UE posiada status MFN (Most Favoured Nation). Filipiny mają 66,8% stawek związanych (w ramach zobowiązań podjętych w WTO). 2,1% linii taryfowych (wg. 6 cyfr kodu HS) w zakresie artykułów rolnych dotyczą ograniczenia ilościowe (kwoty), 16-tu procent linii w zakresie tych towarów dotyczą specjalne środki ochronne. Poziom ceł importowych dot. towarów rolno-spożywczych, jest wyższy niż dla towarów przemysłowych. Filipińskie stawki związane na towary pochodzenia roślinnego i zwierzęcego wahają się w od ok. 20% do 45%, przy czym najwyższe stawki dotyczą linii taryfowych związanych z cukrem i wyrobami z cukru (80%).

      Średnia linii taryfowych dla zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego (jeden z obszarów zainteresowania polskich eksporterów) wynosi 36,5%, a średnia stawek stosowanych w stosunku do MFN, wynosi 21% (najwyższe 45%). Dla nabiału, stawki te wynoszą odpowiednio: 27,2% i 3,9% (7%).Na warzywa i owoce stawki związane średnio wynoszą37,3%, stosowane 9,4% (maks. 40%). Na zboża i produkty zbożowe średnie stawki związane wynoszą37,7%, a stosowane dla MFN – 10,9% (maks. 50%). Dla tej grupy towarowej stopień związania wynosi 95,1%, podczas gdy dla pozostałych towarów rolno-spożywczych – praktycznie 100% (z wyjątkiem ryb i przetworów gdzie stopień związania jest niski – 4,7%). Inną grupą potencjalnego zainteresowania polskich eksporterów są minerały i metale. W grupie tej średnie stawki związane wynoszą24,6% (maksymalne – 50%, stopień związania – 34,5%), a stosowane – 4,7% (maks. 20%). Na maszyny nie-elektryczne średnie stawki związane wynoszą19% (maks. 50%), stosowane 6,7% (maks. 30%). Na maszyny i urządzenia elektryczne: średnie stawki związane 18,1% (maks. 50%), a stosowane 3,8% (maks. 30%). Urządzenia do transportu: średnie stawki związane 19,1% (maks. 50%), a stosowane 9% (maks. 30%). W warunkach silnej konkurencji istotnym czynnikiem jest też kwestia marki. W tej chwili na rynku Filipin nie ma żadnej marki, która kojarzona byłaby z Polską. Utrzymuje się konkurencyjność oferty tak jakościowa, jak i cenowa, polskiego przemysłu obronnego.

      5.2. Dostęp do rynku pracy - Świadczenie usług i zatrudnianie obywateli RP

      Zatrudnienie obcokrajowca na Filipinach może mieć miejsce jedynie na podstawie uzyskanego przez niego (lub pracodawcę w imieniu zatrudnianego) pozwolenia na pracę(Alien Employment Permit – AEP) z Ministerstwa Pracy i Zatrudnienia (Department of Labour and Employment - DOLE). Pozwolenie takie jest ważne przez rok od daty wystawienia i może być, za zgodą DOLE, przedłużone. Pracodawca zamierzający zatrudnić obcokrajowca musi wystąpić, wykazując jednocześnie, że stanowisko, na którym będzie on zatrudniony wymaga unikalnych kwalifikacji i nie ma możliwości zatrudnienia pracownika filipińskiego. Pracodawca zatrudniający obcokrajowców zobowiązany jest dodatkowo do zapewnienia przeszkolenia dla co najmniej dwóch pracowników filipińskich. Prawo o inwestycjach zagranicznych (Foreign Investment Act) określa obszary działalności w których udziały obcokrajowców są ograniczone do 40% -poprzez tzw. listy negatywne A i B (Foreign Investment Negative List A & B). W pozostałych dziedzinach dopuszczalne są100%-we udziały zagraniczne. Na liście A znajdują się dziedziny działalności lub zawody, których wykonywanie jest zastrzeżone dla Filipińczyków na mocy Konstytucji lub innego ustawodawstwa. Pierwsza ich grupa, gdzie nie są dopuszczalne żadne udziały zagraniczne, dot. m.in. publikatorów (mass-media), zawodów, których wykonywanie związane jest z uzyskaniem specjalnych licencji (np. prawnik, lekarz itp.), handlu detalicznego, spółdzielczości itp. Druga grupa w ramach listy A, gdzie dopuszczalne są mniejszościowe udziały zagraniczne dotyczy, m.in. usług reklamowych, działalności związanej z posiadaniem ziemi, zarządzania i działalności operacyjnej w zaopatrywaniu w media (np. energia elektr., woda, telekomunikacja itp.). Na liście B znajdują się dziedziny związane z: - działalnością dot. obronności kraju, wymagające licencji filipińskiego MON (np. produkcja, naprawa sprzętu wojskowego, produkcja i obrót mat. wybuchowymi), - działalnością mającą wpływ na publiczne zdrowie i morale (np. gry liczbowe i hazard, nocne kluby, bary, dyskoteki, łaźnie, kliniki, salony masażu), - sektorem MSP, gdzie kapitał nie przekracza 200 tys. USD (w przypadku firm używających zaawansowanych technologii lub zatrudniających co najmniej 50 pracowników limit ten wynosi 100 tys. USD).

      Działalność podmiotów zagranicznych w zakresie bankowości i instytucji finansowych, podlega Ustawie Nr 7721 (Act Liberalizng the Entry and Scope of Operations of Foreign Banks in the Philippines) oraz nadzorowi i regulacjom Banku Centralnego – Bangko Sentral ng Filipinas). Zgodnie z ww. ustawą maksymalny udział zagraniczny w miejscowych bankach wynosić może 60%).

      5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości

      Nabycie ziemi przez obcokrajowca jest zabronione. Jedyną formą w jakiej obcokrajowiec może stać się właścicielem nieruchomości (ziemia, budynki) jest dziedziczenie po obywatelu Filipin. Dopuszczalny jest zakup nieruchomości związany z założeniem firmy, ale zagraniczne udziały w niej nie mogąprzekroczyć40%. Podobna zasada dotyczy własności budynków mieszkalnych – obcokrajowiec może posiadać pojedyncze mieszkania w takim budynku, o ile ich wartość nie przekracza 40% całości nieruchomości.

      Nie ma ograniczeń dla obcokrajowców w zakresie wynajmu nieruchomości, a szczegółowe warunki najmu ustalane są w umowie z jej właścicielem, sporządzanej na podstawie miejscowego prawa.

      5.4. System zamówień publicznych

      Zamówienia publiczne podlegają przepisom zawartym w: “Republic Act No 9184”, oraz w szeregu ustawach i dekretach. Szczegółowe zasady zależą od rodzaju nabywanych przez agencje rządowe lub firmy państwowe dóbr, z podziałem na: towary/zaopatrzenie, zamówienia w zakresie budownictwa, zamówienia usług konsultingowych, dla których sformułowane są odrębne tzw. Implementing Rules and Regulations (IRR). Generalną zasadą jest realizacja zamówień publicznych w drodze przetargów otwartych. Każda, z realizujących zamówienia, agencja rządowa musi utworzyć komisję przetargową– Prequalification, Bids and Award Committee (PBAC – przypadku dwóch pierwszych rodzajów zamówień). W przypadku zamówienia usług konsultingowych jest to tzw. Prequalification, Evaluation and Award Committee (PEAC). Obowiązkiem powyższych komisji jest przeprowadzenie całości procedur związanych z zamówieniem publicznym, począwszy od przekazania do wiadomości publicznej informacji o zamówieniu i rozesłaniu zaproszeń do udziału w przetargu potencjalnych jego uczestników, przeprowadzenie prekwalifikacji, przeprowadzenie ewaluacji złożonych ofert, selekcja i rekomendacja oferty wygrywającej. Decyzja o udzieleniu zamówienia publicznego podejmowana jest przez kierownika określonej, rządowej agencji. Zamówienia publiczne w zakresie dóbr, materiałów i towarów powszechnego użytku (jak np. materiały biurowe) realizowane są w systemie centralnym poprzez tzw. Procurement Service, organizację desygnowaną do zaopatrywania wszystkich agencji rządowych. System oraz działanie powyższej organizacji nadzorowane są przez międzyresortową radę – Procurement Policy Board. Powyższe, powtarzalne zamówienia realizowane są w ramach roku budżetowego, a gromadzone w ich wyniku zapasy nie mogąprzekraczać3-miesięcznego zapotrzebowania. Przyznanie zamówienia publicznego opiera się na wyborze najlepszej oferty ocenianej z punktu widzenia jej konkurencyjności i przewagi cenowej. W przypadku towarów i robót wybierana jest oferta o najniższej cenie. W przypadku usług konsultingowych, najczęściej wybierana jest oferta najlepiej spełniająca warunki kontraktu (terms of reference) – niezależnie od ceny, w uzasadnionych przypadkach - o najniższej cenie.

      Istniejąca do niedawna zasada korzystania jedynie z dostaw lokalnych w zakresie towarów, robót i usług została zliberalizowana i dopuszczalny jest, w określonych przypadkach, także udział podmiotów zagranicznych. Zasady określone w IRR nie muszą być przestrzegane w przypadku finansowania zamówienia publicznego ze środków w ramach pomocy rozwojowej albo z innych źródeł zewnętrznych na podstawie umowy dwustronnej – stosuje się wtedy zasady określone w umowie. W uzasadnionych przypadkach, przy zakupach towarów/zaopatrzenia o wartości poniżej 10 mln peso (ok. 200 tys. USD) dopuszczalne jest odstąpienie od reguł IRR jeśli jest to korzystne dla finansów publicznych. W przeszłości stosowano politykę zakupu jedynie od firm filipińskich. Obecnie, dla zapewnienia lepszej przejrzystości, a także zwiększenia konkurencji również dostawcy zagraniczni mogą ubiegać się o zamówienia publiczne w zakresie towarów i robót, po spełnieniu warunków określonych w IRR. Nadal jednak faworyzowane są firmy filipińskie i z przewagą kapitału filipińskiego.

      Jeśli zamówienie realizowane jest w całości ze środków budżetowych, o jego udzielenie mogą

      ubiegać się firmy z minimalnym udziałem filipińskim na następującym poziomie: 60% - gdy przetarg dotyczy dostaw towarów i zaopatrzenia oraz usług konsultingowych, 75% - gdy dotyczy usług budowlanych. Filipińskie prawo przewiduje także inne, niż przetarg otwarty, metody realizacji zamówień publicznych, a mianowicie:

    • przetarg ograniczony (Limited Source Bidding lub Selective Bidding),
    • zakup bezpośredni ( Direct Contracting, Single Source Procurement),
    • zamówienie powtarzalne (Repeat Order),
    • zakup zwyczajny (shopping),
    • negocjacje cenowe (Negotiated Procurement).
    • 5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

      Prawa autorskie na Filipinach są chronione przez szereg aktów prawnych. Głównym, formułującym podstawowe zasady, jest Intellectual Property Code (1997). Szereg ustaw reguluje, w kontekście praw autorskich, określone dziedziny, jak: internet (Electronic Commerce Act 2000), topografię układów scalonych (2001) czy produkcję dysków optycznych (Optical Media Act – 2004). Filipiny są członkiem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (World Intellectual Property Organization WIPO). Są też sygnatariuszem Konwencji Berneńskiej ws. Ochrony Dzieł Literackich i Sztuki, Traktatu Budapesztańskiego (ws. próbek mikroorganizmów pobranych dla celów patentowych), Konwencji Paryskiej ws. Ochrony Własności Przemysłowej. W ramach członkostwa w WTO zobowiązane są przestrzegać umowy ws. TRIPS (Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights).

      Urzędem nadzorującym przestrzeganie obowiązującego prawa jest Intellectual Property Office (IPO), jakkolwiek w poszczególnych dziedzinach zaangażowane są w ten proces także instytucje branżowe, jak: National Telecommunications Commission, czy Optical Media Board, oraz Bureau of Customs.

      Ochrona wynalazków, wzorów użytkowych, znaków towarowych itp. jest uregulowana w następujących aktach:

    • Rules and Regulations on Inventions (ze zmianami z 2008 r. – Office Order No 121),
    • Rules and Regulations on Utility Models and Industrial Design,
    • Rules and Regulations on Trademarks, Service Marks, Trade Names.

      Wnioski o przyznanie patentu rozpatrywane są przez Bureau of Patents działające przy Intellectual Property Office.

      Filipiny w ostatnich latach podjęły działania w celu wzmocnienia przestrzegania prawa w zakresie własności intelektualnej co przejawiło się w wielu inicjatywach legislacyjnych i działaniach, jak np. utworzenie w ramach Sądu Najwyższego tzw. Task Force ds. Praw Własności Intelektualnej, nadanie Intellectual Property Office dekretem prezydenckim roli koordynatora działań poszczególnych agencji rządowych w zwalczaniu naruszania praw własności intelektualnej, wzmożenie działań policyjnych. Wysiłki te zaowocowały zmianą przez USA statusu Filipin z tzw. „Priority Watch List” na „Watch List”.

      5.6. Informacja o aktach prawnych

      A) Akty prawne regulujące inwestycje zagraniczne na Filipinach:

      - Republic Act No. 7042, June 13, 1991 znany też jako: Foreign Investment Act of 1991, opisuje procedury i wymogi rejestracyjne dla firm zagranicznych, oraz zasady prowadzenia działalności gospodarczej,

      - Republic Act No.8179 określa zakres działalności gospodarczej dozwolonej dla obcokrajowców i firm zagranicznych, zawiera dwie negatywne listy A i B zawierające maksymalne, dopuszczalne wysokości udziałów zagranicznych w zależności od rodzaju działalności gospodarczej oraz wymienia dziedziny działalności zastrzeżone dla Filipińczyków.

      B) Prawo podatkowe:

      Sprawy podatkowe na Filipinach reguluje ustawa Nr 8424 “TAX REFORM ACT OF 1997” zwierająca przepisy dotyczące opodatkowania: dochodów indywidualnych (PIT), dochodów z działalności gospodarczej (CIT), od nieruchomości, od darowizn, wartości dodanej (VAT), akcyzy, podatków na określone dobra oraz opłat skarbowych. Podatek dochodowy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jest jednakowy dla firm krajowych oraz zagranicznych i wynosi 32%. Pewne rodzaje działalności gospodarczej, np. działalność szpitali nie będących spółkami giełdowymi opodatkowana jest w wysokości 10%, podobnie regionalne biura operacyjne firm zagranicznych (Regional Operating Headquarters), międzynarodowe firmy przewoźnicze – w wysokości 25%. Nie podlegają opodatkowaniu dochody firm, statutowo prowadzących działalność nie zarobkową: stowarzyszenia użyteczności publicznej, zrzeszenia i związki samorządu gospodarczego, sportowe, religijne, charytatywne, kulturalne itp., rządowe instytucje edukacyjne, lokalne stowarzyszenia i spółdzielnie rolnicze, lokalne towarzystwa wzajemnej asekuracji rolników i inne związki lokalne, które pobierają składki od członków celem pokrycia kosztów działalności.

      Podatek VAT wynosi na Filipinach 12%.

      Dywidendy uzyskane z tytułu udziałów w miejscowych korporacjach, firmach giełdowych, funduszach ubezpieczeniowych i inwestycyjnych, a także w zagranicznych firmach operujących na Filipinach podlegają opodatkowaniu w wysokości 10%.

      Odsetki bankowe opodatkowane są w wysokości 20%, a naliczenie podatku następuje „u źródła” (tj. nalicza i odprowadza je bank- podobnie jak w Polsce). Depozyty długoterminowe (powyżej 5 lat) są zwolnione z podatku, na 3 – do 4 lat – opodatkowane w wysokości 12%, a na 4 – do 5 lat – opodatkowane w wysokości 5%.

      Dochody z tytułu zbycia akcji o wysokości do 100 tys. peso podlegają5%. podatkowi, powyżej 100 tys. peso – podatkowi 10%. Jeśli akcje należą do spółki giełdowej naliczany jest dodatkowo tzw. „transfer tax” w wysokości 0,5%. Podatek z tytułu zbycia lub zamiany nieruchomości wynosi 6% od uzyskanego dochodu.

       

      Opracowano na podstawie materiałów własnych Ambasady RP w Kuala Lumpur i WPHI KL

    • Ostatnia aktualizacja: 06 lutego 2017
    • Poniższe akty prawne zawierają/określają zasady zamówień publicznych w Republice Filipin:
    • Republic Act No. 9184 - główny akt regulujący system zamówień publicznych na
    • Filipinach, znany też pod nazwą “Government Procurement Reform Act” (GPRA).
    • Implementing Rules and Regulation of RA 9184 – w skrócie określany także jako “IRR-A”
    • uchwalony na podstawie delegacji prawnej zawartej w Sekcji 75 ustawy R.A. 9184,
    • Circular No. 01-2005 (określający wymogi związane z publicznym powiadamianiem o
    • przyznaniu zamówień publicznych
    • Resolution No. 22-2006- (nowelizacja Sekcji 23.6 i 24.7 R.A. 9184) .

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: